Obezite ve Kalsiyum İlişkisi
 

      

Sağlığın yaşam boyu korunması için yeterli ve dengeli beslenmede süt ve süt ürünleri tüketimi büyük öneme sahiptir. Besin öğesi içeriği açısından dengeli olan süt ve süt ürünleri hem çocukluk hem de yetişkinlik döneminde elzemdir. Birçok çalışmada kronik hastalıklar ile süt tüketimi arasında ilişkiler gösterilmiş olsa da konu ile ilgili yoğun çalışmalar sürmektedir. Kalsiyum gibi spesifik besin öğesi desteği almak yerine besin olarak süt tüketmenin hastalık ve sağlık açısından daha etkin olduğu dikkatleri çekmiştir.
         Obezite tedavisinin hedefi yağ dokusunu azaltmak olduğu için, süt ve ürünlerinin tüketimi ile alınan kalsiyum, yağ ve protein spesifik olarak önem kazanmaktadır. Kalsiyum, herkes tarafından bilindiği gibi kemik ve diş gelişiminde önemli role sahip, başlıca kaynakları süt ve süt ürünleri olan bir mineraldir. Son yıllarda yapılan araştırmalarsa kalsiyumun çok farklı bir özelliğini öne çıkarıyor.  Kalsiyum desteği verilerek yapılan çalışmalarda kilo kaybının etkin olduğu gösterilmiştir. Fizyolojik mekanizma ise iki şekilde açıklanmıştır; diyet kalsiyumu yağ asitleri ile sabun oluşturarak lipit sindirimi sırasında oluşan yağ asitlerinin emilimini etkilemekte ve/veya diyet kalsiyumu safra asitlerini bağlayarak sindirilen yağ miktarını azaltarak enerji alımını dolaylı olarak azaltmaktadır. Kalsiyum desteği ve obezite ile ilgili yapılan bu çalışmalarda dışkıda yağ artışı kaydedilmiştir.
         Yapılan bir çalışmada, yüksek kalsiyum içeriğine sahip düşük kalori diyeti uygulanan obez deney hayvanlarında, düşük kalsiyum içeriğine sahip düşük kalori diyeti uygulananlara oranla ağırlık kaybının 2 katı kadar fazla olduğu saptanmıştır. Bunun yanında, kaybedilen ağırlığın yağdan olması da kalsiyum yüksek diyetin bir başka avantajı olarak belirtilmiştir, öyle ki belirlenen, vücut yağının kaybı yüksek kalsiyumlu diyette düşük kalsiyumlu diyete oranla 3 kat fazla olduğudur. Ayrıca, bu etkinin kalsiyumun süt ürünlerinden sağlanmasıyla daha da belirginleştiği eklenmiştir.
         Süt ve obezite arasındaki ilişki biyokimyasal olarak yakın zamanlarda oluşturulan yeni bir teori ile açıklanmaktadır. Hücre içi kalsiyum konsantrasyonu artışı yağ asit sentaz aktivitesini uyarır ve kalsiyum bağımlı mekanizma ile yağ dokularında yağ sentezini baskılar. Böylece ağırlık kaybı görüldüğü düşünülmektedir.       Kalsiyum suplemantasyonu ile kilo kaybının araştırıldığı bir çalışmada, günde 2 gram  kalsiyum verilen bireylerde günde 550 gram ağırlık kaybı saptanmıştır. Başka bir çalışmada ise, 12 haftalık izlem sonucunda günde 1 g kalsiyum desteği ile az miktarda kilo kaybı olduğunu bildirmişlerdir. Aynı çalışmada süt ve ürünlerinden alınan diyet kalsiyumu günde 1.5 grama çıkarıldığında, enerji alımı da arttığı için kilo kaybında bir değişiklik gözlenmemiştir.
          Epidemiyolojik çalışmalarda ise sonuçlar çok net değildir. Örneğin Portekiz’de 1998-1999 yıllarında süt tüketimi ile obezite arasındaki ilişkinin incelendiği bir çalışmada beden kitle indeksi ile süt tüketimi arasında olumlu sonuçlar elde edilmiştir. Başka bir çalışmada ise; 18-74 yaş arası 827 kişi (357 erkek ve 470 kadın) izlenmiştir. Metabolik sendromlu bu bireylerde obezite ile süt ve ürünleri tüketimi arasında pozitif ilişki olduğu saptanmıştır. Ancak yakın zamanda tamamlanan ve okul öncesi çocuklar üzerinde yapılan bir araştırmada kalsiyum alımı ile vücut yağ dokusu arasında negatif korelasyon olduğu bildirilmiştir. Dolayısıyla iyi tasarlanmış ve uzunlamasına yapılmış yeni klinik çalışmalara ihtiyaç vardır.
            Yine obezite ve kalsiyum ilişkisini araştırmak üzere yapılan çalışmalarda kalsiyum desteği verildiğinde ağırlık kaybının etkin olduğu gösterilmiştir. Bunun temel nedeni olarak diyetle alınan kalsiyumun yağ asitleri ile sabun oluşturarak yağ sindirimi sırasında oluşan yağ asitlerinin emilimini azaltması gösterilmiştir. Kalsiyum ve obezite arasındaki bu ilişkiden yararlanılarak ağırlık kaybetmek isteyen kişilerin diyetlerinde az yağlı/yağsız süt ve süt ürünlerini eksik etmemeleri önerilmektedir.
            Yapılan diğer araştırmalarda alınan sonuçlar da, yüksek kalsiyum diyeti uygulanan hastalarda vücut yağ oranında belirgin bir azalma gözlendiğini, kişilerin süt ve diğer kalsiyum kaynaklarını tüketmesi ile kilo kaybı arasında doğrudan bir ilişki olduğunu, yakın kaloride beslenen ancak diyetinde kalsiyum oranı düşük (700 gramdan az) olan kadınlarda, daha yüksek kalsiyumlu diyet uygulayanlara oranla daha az kilo kaybı gözlendiğini saptamıştır.
            Yapılan tüm araştırmalar, kalsiyum açısından zengin olan yiyeceklerle beslenenlerin vücut kitle indekslerinin daha düşük olduğunu göstermiştir. Sonuçta, yüksek kalsiyum diyetinin yağ yakılmasını belirgin bir şekilde artırdığı, buna karşılık karbonhidrat ve proteinden yağ oluşumunu  azalttığı görülmektedir. Yani, yeterli, dengeli ve kişiye özgü bir diyetin yağ kaybını sağlayacak şekilde tam anlamıyla başarılı bir hale dönüşmesi için başta süt ve süt ürünleri olmak üzere kalsiyum kaynaklarına yer verilmesi gerekmektedir. Günlük 600mg’ın altında kalsiyum alan bireylerin Vücut Kitle İndekslerinin daha yüksek olduğu, obezitenin neden olduğu hastalıkların görülme sıklığının arttığı tespit edilen bir araştırmayı baz alırsak, diyette tüketilen süt ve ürünlerinin, enerjisi planlanarak ve yağ oranı azaltılarak tüketilen 3 bardak süt tüketiminin kilo kontrolünü sağlamada etkin olduğunu söyleyebiliriz. Yağı azaltılmış sütlerde kalsiyum miktarında bir değişim olmadığından enerjisi ayarlanmış diyetlerde bu tür ürünlerin kullanılması önerilir.  Yapılan bazı çalışmalar, sütün diğer kalsiyum kaynakları ve diğer süt ürünlerinden daha yüksek oranda emildiğini ortaya koyduğundan tüketimi süt şeklinde yapmak daha olumlu olsa da, günlük alım yoğurt, ayran, peynir, badem, kuru incir gibi alternatiflerle de sağlanabilir.


         
ASLIght Başlıklar

+ASLIght Hakkında
+Size Özel
+Beslenme
+Hesaplamalar
+Başarı Hikayeleri
+İletişim


Kişiye Özel Beslenme

+Çocuklarda Beslenme
+Yetişkinlerde Beslenme
+Hamilelikte Beslenme
+Sporcularda Beslenme
+Yaşlılıkta Beslenme
+Sağlıklı Beslenme

Besinler

+Süt ve Süt Ürünleri
+Tahıllar
+Sebve ve Meyveler
+Et, Tavuk, Balık
+Yağlar ve Şekerler
+Tatlılar
Diğer

+Dünya Mutfaklarında Beslenme
+Kadın & Erkek ve Çocukta Beslenme
+Menopoz ve Beslenme
+Bağışıklık Sistemi ve Beslenme
+Yeme Bozuklukları
+Sağlıklı Diyet

 

     
Tüm Hakları Saklıdır Haziran - 2011 ©
Adres: Alsancak - İZMİR - 0.532.516 76 71